top of page

Pazartesi - Cumartesi: 09:00 - 18:00

  • White Instagram Icon
  • White YouTube Icon
  • LinkedIn
  • White Facebook Icon

Menisküs Yırtığı


menisküs yırtığı

Menisküs yırtığı en sık görülen diz yaralanmalarının başındadır. ve dizinizin tam ağırlığınızı üzerine verdiğinizde kuvvetli bir şekilde bükülmesine veya dönmesine neden olan herhangi bir aktivite, menisküs yırtığına yol açabilir.


Menisküs yırtığı genellikle spor aktiviteleri sonucu olur. Yaşlanma sonucu yıpranmaya bağlı olarak da menisküs yırtıkları olabilir. Menisküs yırtıklarının belirtileri arasında dizde ağrı, şişlik ve kilitlenme hissi bulunur. Teşhis genellikle fizik muayene ve MR görüntüleme yöntemi ile konulur.


Menisküs yırtığının tedavisine karar verirken ilk başta yırtığın tamire uygun olup olmadığına bakılır. Tamire uygun ise bir an önce ameliyat ile menisküs tamir ameliyatı planlanmalıdır. Eğer menisküs yırtığı dikiş ile tamire uygun değil ise hastanın menisküs yırtığı da ilk başta ameliyat gerektirmiyorsa tedaviye fizyoterapi ile kas güçlendirilmesi, PRP, PRP türevleri, eksozom iğneleri gibi ameliyat dışı yöntemler ile başlanır.


Op. Dr. Utku Erdem Özer, hasta odaklı yaklaşımıyla, menisküs yırtıklarının etkili ve kişiye özel bir tedavi ile yönetilmesinde lider bir rol oynamaktadır.


İçindekiler:


Menisküs Nedir?

Menisküs dokusu, her diz eklemimizde bir tane dizin iç tarafında bir tane de dizin dış tarafında olmak üzere toplamda bir dizimizde iki tane olarak bulunan, kulak kepçesi sertliğinde kıkırdağımsı bir dokudur.


En önemli fonksiyonu, dizin üst kısmını oluşturan kemik (femur) ile dizin alt kısmını oluşturan kemik (tibia) arasında bulunarak, bu kemiklerin yüzeylerini oluşturan eklem kıkırdağının zarar görmesini engellemektir. Peki menisküslerimiz bunu nasıl yaparlar? İki şekilde yapar:

  1. Menisküsün en önemli işlevi diz eklemi boyunca yük paylaşımıdır. Menisküs, femur ve tibia arasında bulunarak iki kemik arasındaki temas alanını arttırarak, yüklerin eklemin belli bir bölümünde toplanmaktansa tüm ekleme eşit şekilde dağıtıp, yük stresini paylaştırır.

  2. İkinci olarak diz eklemini oluşturan kemiklerdeki femur ve tibia üzerindeki eklem kıkırdağında temas stresini azaltır.


Menisküsün ikincil önemli fonksiyonu: eklem uyumunu arttırıp, eklemin stabilitesini sağlayarak diz eklemi bağlarına binen yükü ve stresi azaltır. Ayrıca eklemin yüzeylerindeki kayganlaşmaya yardımcı olur. Bir ortopedistin en sık gördüğü yaralanma menisküs yırtığıdır. Akut menisküs yırtığı oldukça sıktır, yaklaşık olarak her 100 bin kişiden 60 kişi her yıl menüsküslerinden birini yırtar. Dünyada menisküs yırtığı ameliyatlarından biri olan; dikilmesi imkansız menisküs yırtığının temizlenmesi ameliyatı yani artroskopik menisektomi ortopedi pratiğinde en sık yapılan ameliyattır.


Menisküs Nasıl Yırtılır?

Gençlerde ve aktif bireylerde çoğu menisküs yırtığı ani durmalar, ani durup diz ekleminin dönme hareketine zorlamada ya da birden yön değiştirme sonucu travmatik bir nedenle olur. Orta ve ileri yaşlarda ise yıpranmaya bağlı olarak oluşur. Bu tür yırtıklara dejeneratif yırtık denir. Çoğu zaman çömelme gibi basit hareketler sonucunda menisküs yırtığı oluşur


Menisküs Yırtığı Belirtileri Nelerdir?

Ağrı: Diz eklemi çizgisi boyunca, yırtığın yerine göre, dizin önünde, yanında ve arkasında olabilir. Ağrı çoğu zaman çömelirken (squat) artar.


Şişlik: Akut menisküs yaralanması başına gelen hastaların büyük bir kısmında diz ekleminde şişlik (effüzyon) gelişir. Ön çapraz bağ yaralanmalarında diz ekleminde şişlik daha hızlı olurken (birkaç saat içinde) menisküs yırtıklarında ise daha uzun sürede olur.


Takılma ve Kilitlenme gibi Mekanik Bulgular: Flap tarzı yırtık, bazı kompleks yırtıklar ve kova sapı yırtığı gibi bazı menisküs yırtığı büyük yırtıklardır, bu tür yırtıklarda yırtık menisküs parçaları, eklemde takılma ve kilitlenme gibi mekanik bulgular verir. Mekanik bulgular hastanın günlük yaşamda ya da bir sportif faaliyet esnasında hissedebildiği gibi, muayene esnasında da benim yapacağım muayene esnasında bazı testlerde de oluşabilir. Ayrıca Mekanik bulguların en önemli özelliği, ameliyat gereksinimidir. Mekanik bulgu var ise ameliyat dışı yöntemler ile çözüm aramak doğru bir yaklaşım olmayacaktır.


Menisküs Yırtığı Teşhisi Nasıl Konulur?

Hastadan alınan bilgiler ve diz muayenesi doğrultusunda, MR görüntüleme ile menisküs yırtığı tanısı konulur. Ancak MR’da görülen her menisküs yırtığı, hastanın ağrısını açıklamayabilir.


Örnek vermek gerekirse; patellar Kondromalazi gibi hastanın diz kapağı altından gelen bir kıkırdak sorunundan kaynaklanan diz ağrısını, çekilen MR sonrası menüsküsünde yırtık görülürse, hastanın ağrısını yırtığı bağlamak ve hatta menisküs ameliyatı planlamak çok da doğru bir yaklaşım değildir.


Muayene bulgusu menisküs yırtığına işaret edip, çekilen MR sonrası incelenen MR görüntülerinde yırtık var ise, yırtığa yönelik tedavi planlanır.


Menisküs Yırtıklarının MR Görüntüleme ile Derecelendirilmesi

Menisküs yırtıkları, diz ekleminde sık görülen yaralanmalardır ve MR (manyetik rezonans) görüntüleme ile detaylı bir şekilde değerlendirilebilir. MR görüntüleme, menisküs yırtıklarının boyutunu, yerini ve ciddiyetini belirlemek için kullanılır.


Menisküs yırtığı, genellikle derece şekilde sınıflandırılır ve bu sınıflandırma tedavi planının oluşturulmasında önemlidir.


İşte Meniküs yırtığı dereceleri:

  • Grade 0 (Normal): Menisküs normal yapıda olup herhangi bir yırtık veya dejenerasyon belirtisi yoktur. MR görüntülemede, menisküs homojen, düzgün ve belirgin bir sinyal içermez.

  • Grade 1 (Hafif Yıpranma): Menisküs dokusunda küçük bir dejenerasyon veya değişiklik vardır, ancak yırtık yoktur. MR görüntülemede menisküs içinde noktasal veya yuvarlak bir yüksek sinyal intensitesi görülür, ancak bu sinyal menisküs yüzeyine ulaşmaz.

  • Grade 2 (Orta Derecede Yıpranma): Menisküs dokusunda belirgin bir dejenerasyon vardır, ancak yırtık hala yoktur. Menisküs içinde lineer bir yüksek sinyal intensitesi görülür, ancak bu sinyal menisküs yüzeyine ulaşmaz.

  • Grade 3 (Yırtık): Menisküs dokusunda belirgin bir yırtık mevcuttur.Menisküs içinde lineer veya kompleks bir yüksek sinyal intensitesi görülür ve bu sinyal menisküs yüzeyine ulaşır. Yırtık, menisküsün yüzeyine kadar uzanır.

  • Derece 4 (Kompleks Yırtık): Menisküs dokusunda birden fazla yırtık veya karmaşık bir yırtık yapısı vardır.MR görüntülemede menisküs içinde hem lineer hem de karmaşık yüksek sinyal intensitesi görülür ve bu sinyaller menisküsün birden fazla yüzeyine ulaşır. Bu tür yırtıklar genellikle ciddi hasar belirtisidir ve çoğu zaman ameliyat ile tedavi gerektirebilir.


Menisküs Yırtığı Tedavisi

Menisküs yırtığı tedavisine karar verirken en önemli husus ise yırtığın dikişler ile tamir edilip, dikilme şansı olup olmadığıdır. Eğer yırtığın tamir şansı var ise, bir an önce ameliyat kararı almak doğru olacaktır. Çünkü başlangıçta tamir edilebilir yırtıklar, zamanla daha parçalı (kompleks yırtık) yırtığa dönerek, tamir imkansız hale gelir. Bu durumda elimizde tek bir ameliyat seçeneği kalıyor; yırtığın temizlenmesi yani artroskopik menisektomi.


Eğer menisküs yırtığının tamiri mümkün değil ise bu sefer menisküs yırtığının hastada bulgu oluşturup oluşturmamasına bakılır. Takılma ve kilitlenme gibi mekanik bulgu yoksa, hastada sadece yırtığa bağlı ağrı varsa öncelikli tedavi; günlük yaşam için gerekli olan aktiviteleri ve sportif aktiviteleri düzenleyip, hızlı bir şekilde fizyoterapiye ile kuadriceps kas güçlendirmelerine başlamaktır.


Ayrıca bu süreçte ağrı kontrol altına alınmazsa; PRP ve PRP tedavi türevleri, kök hücre, eksozom gibi iğne tedavileri ile yırtığı iyileştirmeyi kolaylaştıran eklem içi enjeksiyonlar yapılabilir.

Hastanın mekanik bulgusu olmayıp, tek sorunu ağrı ise menisküs ameliyatına karar vermek için 4 ay ameliyat dışı yöntemler ile hastanın ağrısı geçirilmeye çalışılır. Şunu iyi biliyoruz ki çoğu menisküs yırtığının ağrısı zamanla geçmektedir. Ancak 4 ay geçmesine rağmen hala ağrı devam ediyor ise ameliyat gerekebilir.


Menisküs Yırtığı Ameliyatsız Tedavi

Menisküs yırtığının ameliyatsız tedavisi, yırtığın tipi, yeri ve hastanın yaşı gibi faktörlere bağlı olarak belirlenir.


Bununla birlikte Menisküs yırtıklarının ameliyatsız tedavisi, genellikle küçük ve stabil yırtıklar için etkili olabilir. Ancak, tedavi süreci her birey için farklılık gösterebilir ve bu yöntemlerin işe yarayıp yaramayacağını belirlemek için ortopedi doktorunuza danışmanız önemlidir.


Menisküs yırtığının ameliyatsız tedavi seçenekleri genellikle aşağıdaki yöntemleri içerir:

  • Dinlenme: Diz eklemini zorlayan aktivitelerden kaçınarak dizin dinlenmesi sağlanır. Bu, yırtığın iyileşmesine ve semptomların azalmasına yardımcı olabilir.

  • Fizik Tedavi ve Egzersiz: Bir fizyoterapist eşliğinde yapılan özel egzersizler, dizin hareketliliğini ve kas gücünü artırarak iyileşmeyi destekler. Egzersiz programı, yırtığın yerine ve ciddiyetine göre kişiselleştirilir.

  • PRP (Platelet-Rich Plasma) Tedavisi: Hastanın kendi kanından elde edilen trombosit açısından zengin plazma, yırtık bölgesine enjekte edilerek iyileşme sürecini hızlandırabilir.


Menisküs Yırtığı İğne Tedavisi

İlk olarak Menisküs yırtıklarının tedavisinde kullanılan iğne tedavileri, genellikle yırtığın iyileşme sürecini hızlandırmak, ağrıyı azaltmak ve yırtığın oluşturduğu enflamasyonu kontrol altına almak amacıyla uygulanır.

Şunu belirtmek gerekir ki kova sapı gibi büyük menisküs yırtıklarında iğne tedavileri ile yırtığı tedavi etmek çok olası olmayıp büyük yırtıklarda ameliyatın dışında çözüm aranmamalıdır.


Menisküs yırtıkları için kullanılan başlıca iğne tedavileri:

  • PRP İğne Tedavisi: PRP tedavisi, hastanın kendi kanından elde edilen ve trombosit açısından zengin plazmanın yırtık bölgesine enjekte edilmesini içerir. PRP, büyüme faktörleri açısından zengin olduğu için dokunun iyileşmesini hızlandırabilir. Hastadan alınan kan, özel bir santrifüj cihazında işlenerek trombosit açısından zengin plazma elde edilir. Bu plazma, dizdeki yırtık bölgesine ultrason eşliğinde iğne ile enjekte edilir. PRP, doku yenilenmesini teşvik ederek yırtığın iyileşmesini destekler ve ağrıyı azaltabilir.

  • Eksozom Tedavisi: Menisküs yırtıklarının tedavisinde eksozom iğne tedavisi, son yıllarda dikkat çeken yenilikçi yöntemlerden biridir. Eksozomlar, hücreler arası iletişimi sağlayan ve iyileşme sürecini hızlandıran küçük veziküllerdir. Eksozomlar sağlıklı hücrelerden laboratuvar ortamında elde edilir. Menisküs yırtıklarının tedavisinde eksozom iğne tedavisi, eksozomların hasarlı menisküs bölgesine ultrason eşliğinde iğne ile enjekte edilmesini içerir.

  • Kök Hücre Tedavisi: Kök hücre tedavisi, hastanın kendi vücudundan alınan kök hücrelerin yırtık bölgesine enjekte edilmesini içerir. Büyüme faktörleri, hücre yenilenmesini ve doku onarımını teşvik eder. Kök hücreler genellikle kemik iliğinden veya yağ dokusundan elde edilir. Bu hücreler, laboratuvar ortamında işlenir ve ardından diz eklemine ultrason altında iğne ile enjekte edilir. Kök hücreler menisküs dokusunun doğal iyileşme sürecini hızlandırabilir.

  • Hyaluronik Asit Enjeksiyonu Uygulaması: Hyaluronik asit enjeksiyonları, eklem sıvısının viskozitesini artırarak diz eklemindeki kayganlığı ve hareket kabiliyetini iyileştirmeyi hedefler. Hyaluronik asit, doğrudan diz eklemine enjekte edilir. Bu işlem genellikle tek bir doz olarak uygulanır. Hyaluronik asit iğne uygulaması, eklem içi sürtünmeyi azaltarak ağrıyı hafifletir ve eklem hareketliliğini artırır.

  • Kortizon İğne Uygulaması: Kortikosteroid enjeksiyonları, güçlü anti-enflamatuvar etkileri sayesinde ağrı ve şişliği hızlı bir şekilde azaltabilir. Kortikosteroid ilaç, diz eklemine enjekte edilir. Genellikle hızlı bir rahatlama sağlar, ancak uzun süreli kullanım önerilmez. Kortizon, enflamasyonu ve ağrıyı geçici olarak kontrol altına alır.


Bu tedavi seçenekleri, menisküs yırtıklarının ameliyatsız yönetiminde etkili olabilir. Ancak, her hastanın durumu farklı olduğundan, en uygun tedavi yöntemini belirlemek için ortopedi doktorunuzun değerlendirmesi ve yönlendirmesi önemlidir.


Menisküs Yırtığı Olanların Yapmaması Gerekenler Tedavisi

Menisküs yırtığı teşhisi konulan kişiler, dizin daha fazla zarar görmesini önlemek ve iyileşme sürecini desteklemek için bazı aktivitelerden kaçınmalıdır. Bunlar şunlardır:

  1. Ağır Fiziksel Aktivite ve Sporlar: Koşu ve Atlama gibi aktiviteler, diz eklemine fazla yük bindirir ve menisküs yırtığını kötüleştirebilir. Anacak düşük tempolu koşular yapılabilir. Futbol, basketbol, tenis gibi ani dönme ve durma hareketlerini içeren sporlar, menisküs yırtığını daha da kötüleştirebilir. Ağır yük kaldırma diz eklemine fazla baskı yapar ve yırtığın iyileşmesini engelleyebilir.

  2. Ani Dönme Hareketleri: Dizin Ani Dönmesi: Ani ve hızlı dönme hareketleri, menisküs üzerinde ekstra stres yaratır ve mevcut yırtığı büyütebilir.

  3. Uzun Süreli Ayakta Durma: Uzun süre ayakta durmak diz eklemine sürekli baskı yapar ve ağrıyı artırabilir.

  4. Dizi Aşırı Bükmek veya Çömelmek: Dizin tam bükülmesi veya derin çömelme hareketleri menisküsü zorlayarak yırtığı daha kötü hale getirebilir. Dizi bükük pozisyonda uzun süre tutmak menisküs yırtığını zorlar ve iyileşmeyi engelleyebilir.

  5. Zorlayıcı Egzersizler: Diz bölgesine aşırı yük bindiren egzersizler yapmaktan kaçının. Düşük etkili egzersizler tercih edilmelidir (örneğin, yüzme veya bisiklete binme).

  6. Uygun Destek Sağlamayan Ayakkabılar Giymek: Destek sağlamayan ayakkabılar giymek diz eklemine ekstra stres bindirir. Destekleyici ve rahat ayakkabılar tercih edilmelidir.

  7. Ağrı ve Şişliğe Rağmen Aktiviteye Devam Etmek: Ağrı veya şişlik hissettiğinizde aktiviteye devam etmekten kaçının. Bu durum, menisküs yırtığının iyileşmesini geciktirebilir ve durumu daha da kötüleştirebilir.


Menisküs Yırtığı Ameliyatı

Bu ameliyat iki yöntemle yapılır:

  1. Menisküs yırtığının temizlik ameliyatı-parsiyel menisektomi

  2. Menisküs yırtığının dikişler ile tamir ameliyatları


Menisküs Yırtığı Temizlik Ameliyatı (Artroskopik Menisektomi)

Tamiri imkansız menisküs yırtıklarının ameliyatı, basitçe yırtığın temizlenmesi olarak adlandırılan;


Artroskopik Menisektomi ameliyatıdır. Detaylı okumanız için bu linki tıklayabilirsiniz: Parsiyel Menisektomi 


Ayrıca bu link ile de bu ameliyatın videosunu izleyebilirsiniz:




Bu ameliyatın özelliği ameliyattan birkaç saat sonra hastanın koltuk değneği kullanmadan, ameliyatlı tarafına yük verip, yürüyebilmesidir.


Menisküs Yırtığı Tamir Ameliyatları

Teknolojinin ilerlemesi ile dikiş tekniklerinin ve dikiş malzemelerinin geliştirilmesi sonucu günümüzde artan sayıda yırtık menisküsleri dikiş ile tamir edip iyileştirebiliyoruz.


Özellikle Menisküs dikiş tekniği birden fazla olup, hangi tekniğin uygulanmasına karar verirken yırtığın yeri ve yırtığın ne şekilde oluştuğu önemlidir.


Menisküs yırtığı tamir ameliyatı:

  1. İçeriden dışarıya atılan dikiş yöntemi: İçeriden Dışarıya (Inside - Out) Yöntemi ile Tamir

  2. Dışarıdan içeriye atılan dikiş yöntemi: Dışarıdan İçeriye (Outside - In) Yöntem ile Tamir

  3. Hepsi içeriden atılan dikiş yöntemi: All-Inside Yöntem ile Menisküs Tamiri

  4. Kök yırtıklarının tamir yöntemi: Menisküs Kök Yırtıkları


Menisküs Yırtığı Ameliyatları Sonrası İyileşme Süreci

Her iki tedavi sürecinde de iyileşme aşamaları farklıdır. Daha detaylı bilgilendirmek gerekirse durum şöyledir:


Parsiyel Menisektomi Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci:

Parsiyel menisektomi ameliyatı sonrası en iyi sonucu elde etmek için iyi bir rehabilitasyon programı uygulanmalıdır. Ayrıca Parsiyel menisektomi ameliyatının en büyük avantajlarından biri, ameliyat sonrası kısıtlamaların çok az olmasıdır.


Hastalar, ameliyattan hemen sonra koltuk değnekleri ile tolere edebildikleri kadar ağırlık verebilirler. Çoğu hasta koltuk değneği kullanmaz ya da 2-3 gün kullanıp bırakır. Ayrıca, dizin tam hareket açıklığına izin verilir.


İlerleyen haftalarda aktivite seviyelerini artırarak dize tam yük verilir. Hastalar, ağrı ve dizde şişlik gibi belirtiler oluşmadığı sürece daha yüksek etkili aktivitelere geçebilirler.


Parsiyel menisektomiden sonra hastaların tüm aktivitelerine dönebilmeleri genellikle 4-6 hafta sürer.


Menisküs Tamir Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci:

Parsiyel menisektomi ameliyatının aksine menisküs tamir ameliyatı sonrası rehabilitasyon daha yavaş ve temkinli yapılır. Amaç menisküse atılan dikişleri riske sokmadan eklem hareket açıklığını elde etmek ve diz eklemi çevresi kasları güçlendirmektir.


Menisküs tamir ameliyatı sonrası hastalar çift koltuk değneğini 3 hafta kullanırlar. İlk 3 haftada ameliyat olan bacağa tam yük verilmez, yük iki koltuk değneği ve ameliyatlı bacağa eşit olarak dağıtılarak verilir. 3.-4. hafta arasında tek koltuk değneğine geçilir.


4. hafta bitiminde son kalan koltuk değneği de terk edilir. Hastaların ilk ay diz bükülme açısının 90 dereceden fazla olmasına izin verilmez. Bu açı 1.-2. ay arası arttırılarak 2. ayın sonunda 120 derece diz bükülme açısı elde edilmeye çalışılır.


Hastaların yaklaşık 6 ay boyunca çömelme hareketinden kaçınmaları gerekir. Ameliyattan 12 hafta sonra koşuya başlamaları ve tolere edebildikleri sürece egzersiz kapasitesini kademeli olarak artırılır.


Menisküs Ameliyatı Kaç Saat Sürer?

Menisküs ameliyatı genellikle 1 ila 2 saat sürer. Ameliyatın süresi, yırtığın boyutuna ve yerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.


Menisküs Ameliyatı Fiyatı 2024

Menisküs ameliyatı fiyatı 2024 yılında hastanın durumuna göre değişmektedir. Kesin bilgi için iletişim kanallarımızdan bizlerle iletişime geçebilirsiniz. Her hasta için kişiselleştirilmiş bir tedavi planı oluşturuyoruz, o yüzden maliyetler değişkendir.


Menisküs Ameliyatı Olanların Yorumları

Menisküs Ameliyatı Olanların Yorumları, diğer hastalar için oldukça değerlidir. Bu yorumlar, ameliyat süreci hakkında gerçek bilgiler sunar ve güvenilir bir referans kaynağı oluşturur. İşte hasta yorumlarımız:

  • "Ameliyat sonrası hızla iyileştim ve normal aktivitelerime döndüm. Dr. Utku Erdem Özer ve ekibine teşekkür ederim."

  • "İlk başta endişeliydim ama sonuçlar harika. Artık ağrısız hareket edebiliyorum."


Makalemizi okuduğunuz için teşekkürler. Dilerseniz utkuerdemozer.com bağlantısından ana sayfaya dönüş sağlayabilirsiniz.



Comments


Op. Dr. Utku Erden Özer iletişim

Daha Fazla Bilgi Almak İçin Lütfen Bizimle İletişime Geçin

bottom of page