Sever hastalığı, çocuklarda topuk ağrısının en sık görülen nedenidir ve özellikle 8-14 yaş arası aktif çocuklarda sıkça karşımıza çıkar. Spora yeni başlayan ya da yoğun antrenman yapan çocuklarda topuk kemiğinin arkasındaki büyüme plağının (apofiz) tekrar eden zorlanmalara maruz kalması sonucu gelişir. Ağrı genellikle topuğun arka kısmında hissedilir, sabahları ilk adımlarda veya koşu-sonrası belirginleşir.
Severe hastalığı olan çocuklarda baldır kasları kısadır. Ayakta kalma süresi uzadıkça artan bu ağrı, topallamaya ya da sporu bırakmaya kadar gidebilir. Fizik muayenede topuk arkasına basmakla hassasiyet saptanır. Röntgen genellikle tanıyı dışlamak için çekilir; tanı klinik değerlendirmeyle konur. Tedavi istirahat, buz uygulaması, germe egzersizleri ve gerekirse topuk altı destekleri ile yapılır.
Sever Hastalığı Nedir?
Sever hastalığı, çocuklarda topuk kemiğindeki büyüme plağı ağrısıdır.
Çocukların ve ergenlerin kemiklerinde kemiğin büyümesini sağlayan özel bir alan vardır, bu alana büyüme plağı denir. Büyüme plakları kemiklerin uçlarına yakın yerde bulunur ve kıkırdak hücrelerinden oluşur. Çocukların büyümesi tamamlandığında büyüme plakları kapanarak normal kemiğe dönüşür. Büyüme plakları kapanana kadar sporcu çocuklarda olduğu gibi tekrarlayan hareketlerin fazla yapılmasına bağlı olarak oluşan mikro travmalara karşı hassastır.
Sever hastalığında topuk kemiğindeki büyüme plağında bu nedenden dolayı ağrı oluşur. Topuk kemiğinin bu kısmına vücudumuzdaki en güçlü tendon olan aşil tendonu yapışır. Koşma, zıplama gibi aktivitelerde aşil tendonu fazla çalışarak yapıştığı bu alandaki büyüme kıkırdağında tahrişe sebep olarak ağrı yapar. Aynı mekanizma ile oluşan diz eklemindeki hastalığa ise Osgood Schlatter denir.
Sever Hastalığı Kimlerde Görülür?
Koşu ve atlama hareketlerinin sık yapıldığı sporları yapan büyüme çağındaki çocuklarda sık görülmektedir. Özellikle boy uzamasının en fazla olduğu zamanda olur.
Kimlerde Görülür:
-
Çoğunlukla 8-15 yaş arası çocuklarda
-
Aktif spor yapan gençlerde daha sık
Sever Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Sever hastalığının en sık belirtisi topuğun arkasında fiziksel aktivite ile artan topuk ağrısıdır. Ağrının yeri topuk kemiğinin büyüme plağının olduğu yerdir. Ağrı özellikle aktivitelerden sonra artar. Ağrının bölgesinde ısı artışı, ciltte kızarıklık ve şişlik de olabilmektedir.
Eğer yaşadığınız ağrı topuğun dış kısmındaysa özellikle sporcularda aküboid kemiğin kalkaneus ile eklem yaptığı eklemde problem olmuş olabilir.
Bu belirtiler ciddi Sever Hastalığı belirtileridir. Bu konuda erken tanı ve tedavi oldukça önemlidir. Bizlerle iletişim kanallarımızdan irtibata geçmeyi ihmal etmeyiniz.
Sever Hastalığı Tanısı Nasıl Konulur?
Ayrıntılı bir fiziki muayene ve hastanın hikayesi birleştirildiğinde Sever hastalığı tanısı konulabilir. Bazı durumlarda aynı bölgede ağrıya sebep olan başka durumlar için ayak röntgenleri gerekli olabilmektedir.
Sever Hastalığı Nasıl Geçer?
Sever Hastalığı etkili tedavi yöntemleri ile geçen bir süreçtir. Bununla birlikte sever Hastalığı’nın tedavisinde genellikle konservatif yöntemler uygulamaktayız. Ana amaç, ağrıyı hafifletmek ve iltihabı azaltmayı sağlamaktadır.
-
Dinlenme ve Aktivitelerin Düzenlenmesi
-
Buz Uygulaması
-
Sever hastalığı egzersizleri ile tedavi
-
Ortez Kullanımı
Sever Hastalığının Tedavisi Nasıldır?
Sever hastalığının tedavisinde amaç hastanın ağrısını kontrol altına alıp çocuğun fiziksel aktivitelerden geri kalmamasını sağlamaktır. Çocuğun boy uzaması tamamlanınca Sever hastalığından kaynaklı topuk ağrısı da kendiliğinden geçer.
-
Dinlenme ve Aktivitelerin Düzenlenmesi: Ağrıya sebep olan aktivitelere, spora ara verilir. Bu süre ortalama 2 ayı bulabilir. Hastanın ağrı ile spor yapmasına izin verilebilir çünkü Sever hastalığı kalıcı bir sorun oluşturmaz.
-
Buz Uygulaması: Topuğun arka bölümüne ağrı olan bölgeye buz uygulaması yapılabilir. Buz jeli veya torbası ince bir bez üzerinden topuğun arka kısmına konulur. 15-20 dakika boyunca buz bu bölgede kalır 1 saat ara verilip sonra tekrar konulur. Günde 3-4 defa buz uygulaması ağrıyı azaltacaktır.
-
Sever hastalığı egzersizleri ile tedavi: Baldır kaslarının esnetilmesi Sever hastalığının en etkin tedavi yöntemlerinden biridir. Baldır esnetme egzersizleri ilk yapıldığında ağrı artabilir, bu geçicidir. Bu egzersizler düzenli yapıldığında, baldır kasları uzayarak topuk kemiğindeki büyüme plağında oluşan stres azalır.
-
Ortez Kullanımı: Topuğun altına 1 santimetre kadar konulacak yükselti ağrıyı gidermede yardımcı olur. Heel cup denilen çocuklara özel topukluk kullanımı da bazı durumlarda önermekteyiz.
Sever Hastalığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Sever Hastalığı İyileşme Süresi
Özellikle Sever Hastalığı’nın iyileşme süresi, uygulanan tedaviye ve çocuğun durumuna göre değişiklik göstermekle birlikte genellikle çoğu çocuk, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle birkaç hafta içinde önemli ölçüde iyileşme gösterir.
Sever Hastalığı İyileşme Süresi:
-
İlk 2-3 hafta: Ağrının azalması
-
3-6 hafta: Aktivitelere kademeli dönüş
-
6 hafta ve sonrası: Tam iyileşme ve eski aktivite düzeyine dönüş
Sever Hastalığı Tekrarlar mı?
Sever hastalığı, büyüme çağındaki çocuklarda görülen geçici bir topuk ağrısı nedenidir. Ancak büyüme plağı (apofiz) kapanana kadar, yani genellikle 13-15 yaşına kadar tekrarlama riski vardır. Özellikle spora ara verip yeniden başlayan, uygun ısınma yapmayan ya da baldır kaslarının germe egzersizlerini ihmal eden çocuklarda belirtiler zaman zaman yeniden ortaya çıkabilir.
Büyüme tamamlandığında büyüme kıkırdağı (apofiz) kapanır ve Sever hastalığı tekrar etmez. Bu nedenle hastalığın tekrarlamaması için doğru tanı sonrası uygun istirahat, egzersiz ve ayakkabı desteği büyük önem taşır.
Sonuç
Sever hastalığı, büyüme çağındaki çocuklarda, özellikle aktif sporcular arasında görülen bir durumdur. Bu hastalık, topuk kemiğindeki büyüme plağındaki ağrı ile karakterizedir ve aşırı fiziksel aktivite sonucu gelişir.
Tanı, klinik muayene ve gerektiğinde röntgenle konur. Tedavi genellikle dinlenme, buz uygulaması, uygun egzersizler ve bazen ortez kullanımı içerir.
Etkili tedavi uygulanmadığında, çocukların günlük yaşamı ve spor performansı olumsuz etkilenebilir, ancak uygun tedaviyle çoğu çocuk kısa sürede iyileşir.
Makalemizi okuduğunuz için teşekkürler. Dilerseniz utkuerdemozer.com bağlantısından ana sayfaya göz atabilirsiniz.
Sever Hastalığı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sever hastalığı geçer mi?
Evet, Sever hastalığı geçer. Bu durum, büyüme plağı kapandığında kendiliğinden sona erer. Genellikle çocuklar, uygun dinlenme, buz uygulaması, germe egzersizleri ve topuk destekleri ile 2–3 ay içinde rahatlama yaşar. Büyüme tamamlandığında (yaklaşık 14–15 yaş civarı) tekrarlama riski ortadan kalkar ve kalıcı bir soruna dönüşmez.
Sever sendromu nedir?
Sever sendromu, tıp literatüründe Sever hastalığı olarak da bilinir. Aslında ciddi bir hastalık olmayıp, büyüme çağındaki çocukların topuk kemiğindeki büyüme plağının (apofiz) tekrarlayan zorlanmalarla iltihaplanması halidir. Kalkaneal apofizit adıyla da anılır. Koşu, zıplama gibi yüksek etkili aktivitelerin verimi olarak büyüme plağının iltihaplanması söz konusudur.
Sever hastalığı kaç yaşında olur?
Sever hastalığı en sık 8–14 yaş arasında görülür. Özellikle hızlı büyüme dönemindeki çocuklarda (erkeklerde 10–15, kızlarda 8–13 arası yoğun) risk artar. Türkiye’de yapılan çalışmalar da erkeklerde 10–12, kızlarda 8–10 yaş arasında daha sık görüldüğünü göstermektedir.
Kalkaneal apofizit ve Sever hastalığı nedir?
Kalkaneal apofizit, topuk kemiğinin arka alt kısmındaki büyüme plağında (“apofiz”) oluşan iltihaplanmadır. Tıp literatüründe Sever hastalığı olarak adlandırılır. Tekrarlayan bası ve Aşil tendonunun çekmesi sonucunda oluşur. Ağrı genellikle topuğun arka kısmında hissedilir ve koşu-zıplama gibi aktivitelerle şiddetlenir. Yani kalkaneal apofizit, Sever sendromunun teknik adıdır.
Sever hastalığı ne kadar sürede geçer?
Sever hastalığı, uygun tedaviyle genellikle 4 ila 8 hafta içinde düzelir. Ancak bazı çocuklarda büyüme tamamlanana kadar ağrı aralıklarla tekrar edebilir. Tam iyileşme süresi, çocuğun aktivite düzeyine ve tedaviye uyumuna bağlıdır.
Sever hastalığı kalıcı mıdır?
Hayır, Sever hastalığı kalıcı değildir. Büyüme plağı kapandığında, yani ergenlik tamamlandığında kendiliğinden ortadan kalkar. Kalıcı topuk ağrısı bırakmaz.
Sever hastalığı olan çocuk spor yapabilir mi?
Ağrı kontrol altına alınana kadar spora kısa süre ara verilmesi iyi olur. Ağrı kontrol altına alındıktan sonra, uygun ayakkabı ve topuk desteği kullanılarak spor aktivitelerine kontrollü şekilde dönülebilir.
Sever hastalığına hangi bölüm bakar?
Sever hastalığı için ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulmalıdır. Gerekli durumlarda çocuk ortopedisi uzmanı ile takip gerekebilir.
Sever hastalığı röntgende çıkar mı?
Röntgen genellikle tanı koymak için değil, başka kemik hastalıklarını dışlamak amacıyla çekilir. Tanı, fizik muayene ile konur. Apofiz bölgesinde belirginlik görülebilir ancak tanı için şart değildir.
Sever hastalığı tehlikeli midir?
Hayır, tehlikeli bir hastalık değildir. Ancak tedavi edilmezse uzun süreli ağrıya, hareket kısıtlılığına ve spordan uzaklaşmaya neden olabilir.
Sever hastalığı için hangi egzersizler yapılmalıdır?
Aşil tendonu ve baldır kaslarını hedefleyen germe egzersizleri faydalıdır. Özellikle gastroknemius ve soleus kaslarının esnetilmesi topuğa binen yükü azaltır.
Sever hastalığında hangi ayakkabı tercih edilmelidir?
Yumuşak topuk desteği olan, tabanı esnek ama yeterince destekleyici spor ayakkabılar tercih edilmelidir. Gerekirse ortopedik tabanlık ya da topuk yükseltici silikon destek eklenebilir.
Sever hastalığına ne iyi gelir?
İlk aşamada istirahat, buz uygulaması ve topuk desteği önerilir. İlerlemiş olgularda kısa süreli ağrı kesici ilaçlar ve fizik tedavi de faydalı olabilir.
Sever hastalığı hangi çocuklarda daha sık görülür?
Futbol, basketbol, koşu, jimnastik gibi zıplama ve koşma içeren sporlara katılan aktif çocuklarda daha sık görülür. Ayrıca kilolu çocuklarda da risk artar.
Sever hastalığı kızlarda mı erkeklerde mi daha sık?
Erkek çocuklarda daha sık görülür. Bunun nedeni erkek çocuklarda hem büyüme plakalarının daha geç kapanması hem de daha yoğun fiziksel aktiviteye katılım olabilir.
