Pazartesi, Salı, Perşembe, Cuma 11:30 - 17:00

Skafoid Kırığı: Belirtileri, İyileşme Süresi ve Tedavisi

  1. Ana Sayfa
  2. El ve El Bileği Cerrahisi
  3. Skafoid Kırığı: Belirtileri, İyileşme Süresi ve Tedavisi
Skafoid Kırığı Nedir? | İyileşme Belirtileri

Skafoid kırığı, el bileğinin başparmak tarafındaki küçük kemiklerden biri olan skafoidin kırılmasıdır. En sık, düşerken açık elin üzerine yük binmesiyle oluşur. Bilekte belirgin bir şekil bozukluğu olmayabilir; ağrı da kısa sürede hafifleyebilir. Bu nedenle basit bir burkulma sanılarak gözden kaçabilir.

Bizi Google’da tercih edilen kaynak yapınYeni yazılarımız aramalarınızda öne çıksınEkle

Düşme sonrasında el bileği ağrınız devam ediyorsa, röntgeniniz normal olsa bile skafoid kırığı olasılığının değerlendirilmesi önemlidir. Muayene bulgularına göre MR veya BT gibi ileri görüntüleme yöntemlerine başvurulabilir. Başlangıçta ameliyat gerektirmeyen ve alçıyla iyileşebilecek bir skafoid çatlağı, zamanında alçı veya uygun bir atelle korunmazsa kırık parçaları yer değiştirebilir. Bu durum kaynamayı güçleştirebilir, tedaviyi zorlaştırabilir ve ameliyat gereksinimine yol açabilir.

İyileşme süresi kırığın yerine, parçaların yer değiştirip değiştirmediğine ve tedaviye ne zaman başlandığına bağlıdır. Bazı kırıklar alçıyla iyileşirken, bazıları vida ile sabitleme gerektirir. Ağrının azalması, skafoid kırığının kaynadığını tek başına göstermez.

Skafoid kemik nerede bulunur

Skafoid, el bileğini oluşturan sekiz küçük kemikten biridir. Başparmağın köküne yakın yerleşir ve bilekteki iki kemik sırasının birlikte hareket etmesine katkı sağlar. Başparmağı yukarı kaldırınca bileğin sırtında belirginleşen küçük çukurun tabanında bulunur. Muayenede kontrol edilen bu bölgeye anatomik enfiye çukuru denir.

Skafoid kırığı belirtileri nelerdir

Düşme veya darbe sonrasında aşağıdaki yakınmalar skafoid kırığını düşündürebilir:

  • El bileğinin başparmak tarafında ağrı ve dokunmakla hassasiyet.
  • Bir şeyi kavrarken, sıkarken veya eli yere dayarken ağrının artması.
  • El bileğini hareket ettirirken zorlanma ve kavrama gücünde azalma.
  • Bilekte şişlik; bazen de morarma.

Şişlik ve morarma çok hafif olabilir. Elini kullanabilen veya bileğini hareket ettirebilen bir kişide de kırık bulunabilir. Özellikle bisiklet, kayak, paten veya temas sporlarında düşme sonrasında gelişen bu yakınmalar ihmal edilmemelidir.

    Alttaki bilgileri doldurun, sizinle iletişime geçelim.


    Skafoid kırığı nasıl teşhis edilir

    Tanı için yaralanmanın nasıl olduğu sorgulanır ve skafoid kemiğin üzerindeki hassasiyet değerlendirilir. İlk aşamada el bileği röntgenleri ve gerektiğinde skafoide özel görüntüler çekilir. İlk röntgenin normal olması skafoid kırığını dışlamaz.

    İlginizi Çekebilir:  Boksör Kırığı

    Muayenede kırık şüphesi devam ediyorsa bilek atelle korunur ve ileri görüntüleme planlanır. Röntgende görünmesini beklemek yerine, erken dönemde MR ile gizli bir kırık araştırılabilir. MR çekilemiyorsa uygun hastada BT de kullanılabilir.

    Görüntüleme Başlıca kullanım amacı
    Röntgen Kırığı ve eşlik eden kemik yaralanmalarını araştırmak; kontrollerde iyileşmeyi izlemek.
    MR İlk röntgende görünmeyen kırığı saptamak; gerektiğinde kemik parçasının kanlanmasını ve eşlik eden yumuşak doku yaralanmalarını değerlendirmek.
    BT yani tomografi Kırık parçalarının yer değiştirmesini ve dizilimini ayrıntılı görmek; kaynama konusunda belirsizlik varsa kemik köprüleşmesini değerlendirmek.

    Kaynamanın takibinde MR her hastada gereken bir kontrol yöntemi değildir. Muayene ve röntgenin yeterli olmadığı durumlarda, skafoidin uzun eksenine göre hazırlanan BT görüntüleri daha açıklayıcı olabilir.

    Skafoid kırığı kaç haftada iyileşir

    Tek bir iyileşme süresi vermek doğru değildir. Erken tanı konmuş kırıklarda aşağıdaki süreler bir fikir verebilir:

    Kırığın yeri ve özelliği Yaklaşık süre Süreyi etkileyen durum
    Ele yakın uçtaki bazı kırıklar 4–6 hafta Kırık tipi ve kontrol bulguları önemlidir.
    Yerinden oynamamış stabil orta bölüm kırıkları Yaklaşık 6 hafta Birçok hastada bu dönemde kaynama gelişir; kontrolle doğrulanır.
    Daha yavaş kaynayan orta bölüm kırıkları 8–10 hafta veya daha uzun Parçalanma, yer değiştirme ve kaynama ilerlemesi değerlendirilir.
    Ön kola yakın uç kırıkları ve gecikmiş olgular Birkaç ayı bulabilir Kanlanma, kırığın büyüklüğü ve uygulanan tedavi belirleyicidir.

    Bu süreler alçının kesin çıkarılma veya spora dönüş tarihleri değildir. Kemik kaynadıktan sonra bilek hareketlerinin ve kavrama gücünün toparlanması için ek süre gerekebilir. Ameliyatla vida yerleştirilmesi de kemiğin hemen kaynadığı anlamına gelmez.

    Skafoid kırığı iyileşme belirtileri nelerdir

    Ağrı ve hassasiyetin azalması, şişliğin gerilemesi ve izin verilen günlük işlerin daha rahat yapılabilmesi olumlu gelişmelerdir. Ancak skafoid kırığında yakınmalar, kemik henüz kaynamadan da azalabilir. Evde bileği zorlayarak veya şınav çekerek kaynamayı test etmek uygun değildir.

    İyileşme; muayene bulguları ile röntgen ve gerektiğinde BT birlikte değerlendirilerek anlaşılır. Alçının sonlandırılması, güçlendirme egzersizlerine başlanması ve ağır işe dönüş kararı bu değerlendirmeye göre verilir.

    Skafoid kırığı nasıl tedavi edilir

    Tedavinin amacı kemiğin doğru konumda kaynamasını sağlamak ve bileğin hareketini korumaktır. Kararda kırığın yeri, stabilitesi, parçaların yer değiştirmesi, tanıdaki gecikme ve hastanın işi ya da yaptığı spor dikkate alınır.

    Skafoid kırığının alçı ile tedavisi

    Yerinden oynamamış ve stabil kırıkların önemli bir bölümü alçıyla tedavi edilebilir. Genellikle dirsek altında kalan bir alçı kullanılır. Başparmağı da içine alan skafoid alçısı uygulanabileceği gibi, bazı stabil kırıklarda başparmağı serbest bırakan alçı da tercih edilebilir.

    İlginizi Çekebilir:  Bebeklerde Tetik Parmak

    Alçı süresince kırık korunur ve kontrollerde kaynamanın ilerleyişi izlenir. Ağrı azaldığı için alçıyı erken çıkarmak veya çıkarılabilir ateli önerilenden daha az kullanmak, kırık hattında harekete neden olabilir.

    Skafoid kırığında ameliyat ne zaman gerekir

    Belirgin yer değiştirme, kırıkta instabilite, bazı proksimal kutup kırıkları veya eşlik eden ciddi bilek yaralanmaları cerrahi gerektirebilir. Alçı tedavisine rağmen kaynamanın ilerlememesi de ameliyat açısından yeniden değerlendirme nedenidir.

    Yerinden oynamamış veya az oynamış orta bölüm kırıklarında ameliyat herkes için zorunlu değildir. Bu gruptaki yetişkinleri inceleyen SWIFFT çalışmasının beş yıllık sonuçlarında, erken ameliyat ile başlangıçta alçı uygulanan tedavi yaklaşımı arasında ağrı ve işlev bakımından anlamlı fark bulunmamıştır. Cerrahi seçeneği, beklenen yararlar ve ameliyatın riskleri birlikte konuşularak değerlendirilir.

    Skafoid kırığı ameliyatı nasıl yapılır

    Uygun kırıklarda küçük bir kesiden, görüntüleme eşliğinde kılavuz tel üzerinden özel bir vida gönderilerek kırık sabitlenebilir. Başsız kompresyon vidası kemik içinde kalacak şekilde yerleştirilir. Kırık bu yöntemle doğru konuma getirilemiyorsa açık cerrahi gerekebilir; bazı hastalarda el bileği artroskopisinden de yararlanılır.

    Taze bir skafoid kırığının her ameliyatında kemik grefti gerekmez. Greft, yani kemik dokusu ile destekleme; özellikle kaynamamış kırıklarda, kemik kaybında veya kanlanma sorunlarında gündeme gelir. Greft ön koldan ya da leğen kemiğinden alınabilir. Bazı olgularda kendi damarını taşıyan kemik grefti seçilir.

    Skafoid vidası çoğu hastada rutin olarak çıkarılmaz. Vida konumuyla ilgili sorun, eklemle temas veya implantın yol açtığı yakınma varsa ayrıca değerlendirilir.

    Enfeksiyon, sertlik, implantla ilgili sorunlar ve ameliyata rağmen kaynamama olasılığı cerrahi öncesinde görüşülür.

    Skafoid kırığı ameliyatı videosu

    Yaptığım bir skafoid kırığı ameliyatını aşağıdaki videoda izleyebilirsiniz.

    Skafoid kırığı ameliyatını izleyin

    Skafoid kırığı ameliyatından sonra iyileşme süreci

    Ameliyat sonrasında atel veya alçı kullanımı kırığın özelliklerine ve yapılan sabitlemeye göre düzenlenir. Kapalı vidalama yapılan seçilmiş taze kırıklarda ilk 7–10 günlük atel döneminden sonra çıkarılabilir el bileği ateline geçilebilir. Proksimal kutup kırıklarında veya kemik grefti kullanılan ameliyatlarda daha uzun koruma gerekebilir.

    Dikişlerin alınması, atelin çıkarılması ve kemiğin kaynaması farklı aşamalardır. Özellikle ilk ayın sonunda atel bırakılabiliyor olması, ağır yük taşımaya veya spora tam dönüş izni anlamına gelmez. Takipte kaynama bulgularına göre hareket ve yüklenme artırılır.

    Alçı sonrası egzersiz ve spora dönüş

    Koruma döneminde izin verilen parmak hareketlerini sürdürmek, parmak sertliğini azaltmaya yardımcı olur. Bilek egzersizlerinin ne zaman başlayacağı ise kırığın kaynamasına ve uygulanan tedaviye bağlıdır. Önce kontrollü hareket açıklığı, ardından kavrama ve bilek kaslarına yönelik güçlendirme çalışılır. Gerektiğinde el fizyoterapisi desteği alınır.

    Masa başı işe dönüş ile ağır iş, ağırlık antrenmanı veya temas sporuna dönüş aynı zamanda olmayabilir. Bisiklette gidona yük verme, şınav ve düşme riski taşıyan sporlar için kaynamanın yeterli olduğunun gösterilmesi gerekir. Ağrı, hareket açıklığı, kavrama gücü ve sporun bileğe bindirdiği yük birlikte değerlendirilir.

    İlginizi Çekebilir:  Kistik Higroma | El Bileğinde Kist

    Skafoid kırığı kaynamazsa ne olur

    Kırık uçları arasında kemik bütünlüğünün oluşmamasına skafoid kaynamaması denir. Süren ağrı, yük verirken zorlanma ve kavrama gücünde azalma görülebilir. Bazı hastalarda yakınmalar hafif olduğundan sorun geç fark edilir.

    Uzun süren kaynamama bileğin mekanik düzenini bozabilir ve zamanla eklem kireçlenmesine yol açabilir. Tedavi; kemiğin kanlanmasına, şekil bozukluğuna ve eklem kıkırdağının durumuna göre planlanır. Kaynamamış kırıkların değerlendirilmesi ve ameliyat seçenekleri için skafoid kaynamaması yazısında ayrıntılı bilgi bulunabilir.

    İyileşme sürecinde nelere dikkat edilmeli

    Sigara kullanımı skafoid kırığının geç kaynaması ve kaynamamasıyla ilişkilidir. Tedavi döneminde sigaranın bırakılması, kontrollerin aksatılmaması ve verilen yüklenme sınırlarına uyulması önemlidir. Alçı ıslanır, kırılır veya belirgin şekilde gevşerse kontrol edilmelidir.

    Alçı ya da ameliyat sonrasında giderek artan ağrı, yeni uyuşma, parmaklarda soğukluk veya renk değişikliği gelişirse beklemeden değerlendirme gerekir. Ameliyat yerinde akıntı, artan kızarıklık ve ateş de erken kontrol nedenidir.

    Skafoid kırığı hakkında sık sorulan sorular

    Skafoid çatlağı da kırık sayılır mı

    Evet. Günlük dilde çatlak denilen yaralanma da kemiğin bütünlüğünün bozulmasıdır. Parçaların yerinden oynamamış olması, koruma ve takip gerekmediği anlamına gelmez.

    Röntgen temizse yine de skafoid kırığı olabilir mi

    Olabilir. Düşme sonrasında skafoid üzerinde hassasiyet varsa, ilk röntgen normal olsa da atelle koruma ve uygun ileri görüntüleme gerekebilir.

    Skafoid kırığı ameliyatsız iyileşir mi

    Uygun seçilmiş stabil kırıklar alçıyla iyileşebilir. Yer değiştirmiş, instabil veya kaynaması ilerlemeyen kırıklarda tedavi planı değişir.

    Hasta yorumlarından kendi iyileşme süremi anlayabilir miyim

    Başka bir hastanın alçıdan çıkma veya spora dönme süresi size doğrudan uygulanamaz. Aynı kemikteki iki kırığın yeri, kanlanması ve stabilitesi farklı olabilir. Kendi sürecinizde belirleyici olan muayene ve görüntüleme sonuçlarıdır.

    İlgili İçeriklerimiz

    Kaynaklar

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


    WhatsApp
    Op. Dr. Utku Erdem Özer
    Op. Dr. Utku Erdem Özer Çevrimiçi
    Randevu talebiniz için mesajınızı gönderin... 13:50