Diskoid menisküs, menisküsün normalde sahip olduğu hilal (C harfi) şeklinden farklı olarak disk (O harfi) şeklinde geliştiği doğumsal bir durumdur. Normal menisküs ortasında boşluk bulunurken, diskoid menisküsün ortası doludur ve yapısı daha kalitesiz olduğu için yırtıklara daha yatkındır.
Belirti vermeyen diskoid menisküsler takip edilir; ancak ağrı, takılma ve kilitlenme gibi şikâyetler gelişirse tedavi ameliyat ile yapılır. Günümüzde ameliyatlar artroskopik (kapalı) yöntemle, menisküsü normal şekline döndürecek şekilde yapılır.
Diskoid Menisküs Nedir?
Menisküsler, diz ekleminde kulak kepçesi kıvamında kıkırdağımsı yapılardır. Yük aktarımı sırasında kemikler arasında yastıklama ve süspansiyon görevi görerek eklem yüzeylerini korurlar. Her dizde iç ve dış olmak üzere iki menisküs bulunur.
- Normal menisküs: C harfi (hilal) şeklindedir, ortasında boşluk vardır.
- Diskoid menisküs: O harfi (disk) şeklindedir, ortası doludur.
Diskoid menisküsün orta kısmı daha ince ve dayanıksızdır. Bu nedenle yırtılma riski normal menisküse göre daha yüksektir. Disk şeklindeki menisküsler çoğunlukla dış menisküste görülür.
Diskoid Menisküs Belirtileri
Belirti vermeyen diskoid menisküsler ömür boyu sorun yaratmayabilir. Ancak özellikle genç ve aktif kişilerde şu şikâyetler görülebilir:
- Dizde ağrı ve rahatsızlık hissi
- Dizde şişlik
- Dizde takılma veya kilitlenme hissi
- Dizde kayma hissi
- Hareket kısıtlılığı
- Dizden gelen çıtırtı veya takırtı sesleri
Diskoid Menisküs Tanısı Nasıl Konulur?
- Fizik muayene ile ön tanı konulur.
- Röntgen bazı vakalarda eklem aralığının geniş olduğunu gösterebilir.
- MR görüntüleme, tanıyı kesinleştiren ve menisküs yırtığını ortaya koyan yöntemdir.
Diskoid Menisküs Tedavisi
Belirti vermeyen diskoid menisküslerde tedavi gerekmez, düzenli takip yeterlidir.
Ağrı ve mekanik takılma gibi şikâyetleri olan hastalarda artroskopik cerrahi uygulanır.
Artroskopik Saucerizasyon
Saucerizasyon, diskoid menisküsün fazla kısmının çıkarılması ve kalan kısmın normal menisküs şekline (hilal) dönüştürülmesidir.
- Fazla doku çıkarılır.
- Kalan menisküs menisküs dikişleri ile onarılır.
Bu yöntemle dizin yük taşıma ve koruma fonksiyonu mümkün olduğunca korunur.
Bazı durumlarda menisküsün tamamı yırtılmış ve onarılamayacak kadar yıpranmış olabilir. Bu durumda normal menisküs şekline dönüştürmek mümkün olmayabilir.
Diskoid Menisküs Ameliyatı Sonrası İyileşme
- İlk 3 hafta: Ameliyat olan bacak üzerine tam yük verilmez, çift koltuk değneği kullanılır.
- 3.-4. hafta: Tek koltuk değneği ile kısmi yük verilir.
- 4. hafta sonrası: Koltuk değneği bırakılır.
- 3-4. gün: Fizyoterapiye başlanır.
Diskoid Menisküs Ameliyatı Sonrası Spora Dönüş
Diskoid menisküs ameliyatı sonrası spora dönüş süresi, cerrahinin kapsamına ve iyileşme hızına bağlıdır.
- Sadece fazla doku çıkarılmışsa dönüş süresi kısadır.
- Menisküs onarımı yapılmışsa süre daha uzundur.
Genel olarak:
- 3. ay: Hafif koşu, düşük tempolu sporlar
- 4-6 ay: Futbol, basketbol, tenis gibi yüksek efor gerektiren sporlara dönüş
Spora dönüş kararı mutlaka doktor ve fizyoterapist kontrolünde verilmelidir.
Diskoid Menisküs Egzersizleri
Egzersizler dizin gücünü ve esnekliğini artırmak, dengeli yüklenmeyi sağlamak için önemlidir. Yanlış egzersizler şikâyetleri artırabileceğinden mutlaka fizyoterapist eşliğinde yapılmalıdır.
Quadriceps Güçlendirme
- Diz uzatma
- Duvara yaslanarak tek bacak yükselme
Hamstring Güçlendirme
- Leg curl
- Deadlift
Denge ve Stabilizasyon
- Tek bacakta durma
- Bosu topu üzerinde squat
Bu konuda daha fazla bilgi için menisküs kistleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Diskoid Menisküs Hakkında Sık Sorulan Sorular
Diskoid menisküs nedir?
Diskoid menisküs, menisküsün normalde hilal şeklinde olması gerekirken disk şeklinde geliştiği doğumsal bir durumdur.
Diskoid menisküs neden olur?
Tam olarak nedeni bilinmez, doğuştan gelen bir yapısal farklılıktır. Ailede görülebilir.
Diskoid menisküs hangi menisküste daha sık görülür?
Çoğunlukla dış menisküste görülür, iç menisküste çok nadirdir.
Diskoid menisküs her zaman belirti verir mi?
Hayır. Birçok kişide ömür boyu hiçbir belirti vermeden var olabilir.
Diskoid menisküsün belirtileri nelerdir?
Dizde ağrı, şişlik, takılma, kilitlenme ve çıtırtı sesi gibi şikâyetlere yol açabilir.
Diskoid menisküs nasıl teşhis edilir?
Fizik muayene sonrası MR görüntüleme ile kesin tanı konur.
Diskoid menisküs röntgende belli olur mu?
Bazı vakalarda röntgende eklem aralığı genişlemiş görülebilir, ancak kesin tanı MR ile konur.
Belirti vermeyen diskoid menisküs tedavi edilir mi?
Hayır. Şikâyet yoksa sadece takip edilir.
Diskoid menisküs tedavisi nasıl yapılır?
Artroskopik cerrahi ile fazla menisküs dokusu çıkarılır ve kalan kısım normal şekline getirilir (saucerizasyon).
Diskoid menisküs ameliyatı kapalı mı yapılır?
Evet, artroskopik (kapalı) yöntemle yapılır.
Ameliyat sonrası kaç günde yürünebilir?
İlk 3 hafta çift koltuk değneği ile yürünür, 4. haftadan sonra normal yürüyüşe geçilir.
Diskoid menisküs ameliyatı sonrası fizyoterapi gerekli mi?
Evet. Kas gücünü ve eklem hareketini korumak için fizyoterapi çok önemlidir.
Ameliyat sonrası spora ne zaman dönülür?
Genellikle 3-6 ay içinde spora dönüş mümkündür, süre yapılan cerrahinin tipine göre değişir.
Diskoid menisküs tekrarlar mı?
Doğuştan gelen bir yapı olduğu için diğer dizde de görülebilir, ancak ameliyat edilen bölgede tekrar oluşmaz.
Diskoid menisküs ameliyatının başarısı nedir?
Doğru cerrahi teknik ve rehabilitasyon ile uzun dönem sonuçlar oldukça başarılıdır.
Sonuç
Diskoid menisküs her zaman tedavi gerektiren bir durum değildir. Ancak şikâyetlere yol açtığında artroskopik cerrahi ile başarılı şekilde tedavi edilebilir.
Günümüzde doğru cerrahi teknikler ve rehabilitasyon ile sporcular da dahil olmak üzere hastalar aktif yaşamlarına geri dönebilmektedir.
