Aşil Tendiniti

Aşil Tendonu Nedir?

Aşil tendonu, insan vücudundaki en büyük ve en güçlü tendondur. Baldır kaslarını (gastroknemius ve soleus) topuk kemiğine (kalkaneus) bağlayan bu tendon, ayak ve ayak bileği hareketlerinde önemli bir rol oynar. Aşil tendonu, yürürken, koşarken, zıplarken ve ayakta dururken gerekli olan kuvvetin büyük bir kısmını tek başına sağlar.

Aşil Tendonunun Fonksiyonları:

• Yürüme ve Koşma: Aşil tendonu, ayak parmaklarının yerden kaldırılmasına ve itme hareketine yardımcı olur. Bu hareketler yürüyüş ve koşu sırasında önemlidir.

• Zıplama: Zıplama hareketi sırasında Aşil tendonu, vücuda gerekli olan itme gücünü sağlar.

• Denge ve Destek: Aşil tendonu, ayakta durma ve denge sağlama gibi günlük aktivitelerde de önemli bir rol oynar.

Tendinit Nedir?

Basitçe tanımlamak gerekirse tendinit, bir tendonun iltihaplanması-enflamasyonudur. Enflamasyon, vücudun yaralanma veya hastalığa verdiği doğal tepkidir ve sıklıkla şişmeye, ağrıya veya tahrişe neden olur. Tendinit genellikle tekrarlayan hareketler veya aşırı kullanım sonucu ortaya çıkar ve çeşitli belirtilerle kendini gösterir.

Aşil Tendiniti Nedir?

Aşil tendiniti, baldır kaslarını topuk kemiğine bağlayan aşil tendonunda zorlanmaya bağlı olarak gelişen bir problemdir. Aşil tendonu, vücudun en güçlü ve en kalın tendonudur. Yürürken, koşarken, merdiven çıkarken, zıplarken ya da parmak uçlarında dururken aktif olarak görev yapar. Bu nedenle tendonun aşırı kullanımı veya üzerine tekrar eden yük binmesi durumunda zamanla yapısal bozulmalar meydana gelebilir.

Her ne kadar “aşil tendiniti” terimi yaygın olarak kullanılsa da bu durumun altında genellikle iltihap değil, tendonun zamanla yıpranması ve gücünü kaybetmesiyle sonuçlanan bir durumdur. Bu tabloya tıpta dejenerasyon adı verilir. Tendonun liflerinde küçük hasarlar oluşur, bu bölgeler kalınlaşır, esnekliğini kaybeder ve zamanla güçsüzleşir. Bu tabloya bazen hafif bir iltihap da eşlik edebilir, ancak temel sorun iltihap değil, tendonun yaşlanması, yıpranması ve dayanıklılığını kaybetmesidir. Bu duruma tendinozis adı verilir.

Aşil tendiniti, sporcularda sık görülse de sadece aktif bireylerin sorunu değildir. Günlük yaşamda uzun süre ayakta kalan, uygun olmayan ayakkabılar giyen ya da ani egzersiz artışı yapan kişilerde de gelişebilir. Topuk arkasında ağrı, sabahları ilk adımlarda sertlik, şişlik ve yürürken rahatsızlık en sık görülen belirtilerdir.

Tendonun etkilendiği bölgeye göre iki tipi vardır:

• Midporsiyonel aşil tendiniti: Tendonun orta kısmında gelişir, daha çok genç ve aktif bireylerde görülür.
• İnsersiyonel aşil tendiniti: Tendonun topuk kemiğine yapıştığı yerde ortaya çıkar, aktif olmayan kişilerde bile görülebilir. Haglund deformitesi gibi kemik çıkıntıları da bu tabloya eşlik edebilir. Bu konu ile ayrıntılı bilgi edinmek istiyorsanız buraya tıklayabilirsiniz: Haglund Deformitesi

Aşil tendinitinin Sebepleri Nelerdir?

Aşil tendiniti düşme çarpma gibi belirli bir yaralanma ile ilişkili değildir. Sorun, tendonun maruz kaldığı tekrarlayan stresten kaynaklanır. Bu genellikle vücudumuzun hazır olmadan, kapasitemizi aştığımızda olur. Ancak diğer faktörler, aşağıdakiler dahil olmak üzere tendinit geliştirme olasılığını artırabilir:

• Egzersiz aktivitesinin miktarında veya yoğunluğunda ani artış: Vücudunuza yeni mesafeye alışma şansı vermeden her gün koştuğunuz mesafeyi birkaç kilometre artırmak, hazır olmadan interval antrenmanları yapmak, alışık olmayan zeminde antrenman yapmak gibi.

• Sıkı baldır kasları: Sıkı baldır kaslarına sahip olmak ve aniden agresif bir egzersiz programına başlamak Aşil tendonu üzerinde ekstra stres yaratabilir.

• Kemik çıkıntısı: Aşil tendonunun topuk kemiğine bağlandığı yerde haglund kemik çıkıntısı tendona sürtünerek aşil tendinitine neden olabilir.

Aşil Tendinit Belirtileri Nelerdir?

•  Ağrı: Aşil tendonu boyunca ağrı.  İnsersiyonel aşil tendinitinde ise ağrı topuk kemiğinin üst ve arkasında olur.

• Tendonda Şişlik: Aşil tendonunun kalınlaşma ve şişlik.

• Kemik Çıkıntısı: Topuğunuzun arkasındaki tendonun alt kısmında kemikli çıkıntısı zaman içerinde artarak büyür. Kemik çıkıntısı oluşumu insersiyonel aşil tendinitinde olur.

Aşil Tendiniti Tanısı Nasıl Konulur?

Hastanın hikayesi ve fizik muayenedeki bulgular ile aşil tendinit tanısı konulur. Ayak bileği röntgen ile kemiklerin net görüntülerini sağlanır. Röntgen ile aşil tendonunun topuk kemiğine bağlandığı yerde kemik mahmuzu olup olmadığı anlaşılabilir. Ayrıca röntgende insersiyonel aşil tendinitine sebep olan haglund kemik çıkıntısı da görülür.

Aşil tendinitini teşhis etmek için manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gerekli olmasa da, tendondaki bozulma, yıpranma ve aşil tendinitinin seviyesi hakkında fikir verir.

Aşil Tendiniti Tedavisi Nasıl Yapılır?

Aşil tendinitinin tedavisi ameliyat dışı yöntemler ile yapılırken insersiyonel aşil tendinitinin tedavisinde haglund kemik çıkıntısının ameliyat ile çıkarılması gerekebilir. Aşil tendinitinin tedavisi uzun sürelidir. Ağrının kontrol altına alınması birkaç ay sürebilir. Erken tedavide bile ağrının geçmesi birkaç haftayı bulabilir.

• 1.    Destekleyici ayakkabılar ve ortezler: Aşil tendiniti tedavisinde ilk yapılacak işlerden biri ayakkabının içine topuk yükseltici koymaktır. Bunu yaparak tendondaki gerilme dolaysıyla stresi azalarak, tendonun iyileşmesine fırsat verilmiş olur. Ayrıca topuğun arkasında daha yumuşak olan ayakkabılar tendonun tahrişini azaltabilir. Topuk kaldırmaları, aynı zamanda insersiyonel tendiniti olan hastalar için de çok faydalıdır çünkü topuğu, sürtünmenin meydana gelebileceği ayakkabının arkasından uzaklaştırabilirler.

• 2.    Dinlenme: Ağrıyı azaltmanın ilk adımı, ağrıyı daha da kötüleştiren aktiviteleri azaltmak veya hatta durdurmaktır. Düzenli olarak yüksek etkili egzersizler (koşma gibi) yaparsanız, düşük etkili aktivitelere geçmek Aşil tendonu üzerinde daha az stres yaratacaktır. Bisiklet, eliptik egzersiz ve yüzme gibi çapraz antrenman aktiviteleri, aktif kalmanıza yardımcı olacak düşük etkili seçeneklerdir.

• 3.    Buz: Aşil tendonunun en ağrılı bölgesine buz koymak faydalıdır ve gün boyunca ihtiyaç duyulduğunda yapılabilir. Bu, 20 dakikaya kadar yapılabilir ve cilt uyuşursa daha erken durdurulmalıdır.

• 4.    Ağrı kesici ilaç Kullanımı: Doktorunuza danışarak ağrı kesici ilaç kullanabilirsiniz. ağrı ve şişliği azaltır. Bununla birlikte, dejenere tendonun kalınlaşmasını azaltmazlar. Bu tür ilaçları uzun süreli kullanmak için doktorunuza mutlaka başvurmanızı tavsiye ederim.

• 5.    Aşil Tendiniti Tedavisi İçin Egzersizler:

  • Kalf germe egzersizi: Bir diziniz düz ve topuk yere değecek şekilde duvara yaslanın. Diğer bacağı diz bükülü olarak öne yerleştirin. Baldır kaslarını ve topuk kordonunu germek için kalçalarınızı kontrollü bir şekilde duvara doğru itin. Pozisyonu 10 saniye basılı tutun ve rahatlayın. Bu egzersizi her ayak için 20 kez tekrarlayın. Germe sırasında baldırda kuvvetli bir çekme hissedilmelidir.

  • Eksantrik Güçlendirme Protokolü: Eksantrik güçlendirme, bir kası uzarken kasılma (sıkılaştırma) olarak tanımlanır. Eksantrik güçlendirme egzersizleri, doğru yapılmazsa Aşil tendonuna zarar verebilir. İlk önce bir fizyoterapist gözetiminde yapılmasını tavsiye ederim. Bir terapistle uzmanlaştıktan sonra, egzersizler evde yapılabilir. Bu egzersizler biraz rahatsızlığa neden olabilir, ancak dayanılmaz olmamalıdır.

  • Heel Drop Egzersizi: Ayağınızın sadece ön yarısı merdivenin üzerinde olacak şekilde, bir merdivenin veya dengeli bir yükseltilmiş platformun kenarında durun. Bu pozisyon, topuğunuzun merdivene çarpmadan yukarı ve aşağı hareket etmesini sağlayacaktır. Düşmeyi ve yaralanmayı önlemek için doğru şekilde dengelendiğinizden emin olun. Dengenize yardımcı olması için bir korkuluktan tutunabilirsiniz. Topuklarınızı yerden kaldırın, ardından topuklarınızı yavaşça mümkün olan en düşük noktaya indirin. Bu adımı 20 kez tekrarlayın. Bu egzersiz yavaş ve kontrollü bir şekilde yapılmalıdır. Hızlı hareket tendona zarar verme riski yaratabilir. Ağrı düzeldikçe, her elinizde küçük bir ağırlık tutarak egzersizin zorluk seviyesini artırabilirsiniz.

  • Single Leg Heel Drop Egzersizi: İki ayakla yapılan heel drop egzersizi ile aşil tendonu ve kalf kasları iyice güçlendikten sonra tek ayağa geçilir.

Aşil Tenditinde İğne Tedavileri

• Kortizon iğnesi: Sadece insersiyonel aşil tendinitinin tedavisinde tendonun içine değil ön tarafındaki keseye (retrokalkaneal bursa) yapılır.

• PRP iğnesi ve türevleri: Kişinin kendi kanından trombositlerin ayrıştırılması işlemi ile elde edilen seruma PRP denir. PRGF ise bu serumdaki trombositlerin içindeki büyüme faktörlerinin (Growth Factor) başka bir yöntem ile hücrelerin içinden çıkarılıp serbest hale getirilmesi ile hazırlanır. PRP den en önemli farkı büyüme faktörleri ve doku tamiri için gerekli olan proteinlerin yüksek konsantrasyonudur. Aşil tendinitinin tedavisinde hastaya göre bu iki yöntemden birini karar verilir.

   

Aşil Tendonu Ağrısı Nasıldır?

Aşil tendonu ağrısı genellikle topuk ve balığın alt kısmında hissedilir. Bu ağrı, genellikle sabah ilk adımlarda yoğun olarak hissedilir ve gün içinde azalsa da devam eder. Koşu veya yürüyün artmasıyla birlikte şidetlenebilir.

Eğer aşil tendonu iltihaplanmış veya zedelenmişse, dokunma ile hassasiyet ve şişlik de ortaya çıkabilir. Erken tanı ve tedavi önemlidir, aksi halde tendonda kırılma riski artar.

• Topuk ve balığın alt kısmında yoğun ağrı.

• Sabah ilk adımlarda hissedilen sertlik ve ağrı.

• Hareketle artan hassasiyet.

• Dokunma ile şişlik veya hassasiyet.

Aşil Tendiniti Geçmiyor – Nasıl Geçer?

Aşil tendiniti yukarıdaki tedavilere rağmen geçmiyorsa, bazı ek tedavi yöntemlerini uygulamak gerekebilir. Bunlardan en etkili çözüm yolu cerrahi müdahaledir.

Cerrahi, hasarlı tendon dokusunun temizlenmesini ve tendonun onarılması işlemidir. Detaylar alt kısımda belirtilmiştir.

Aşil Tendiniti Ameliyat ile Tedavisi:

İnsersiyonel aşil tendinitinin tedavisi ameliyat dışı yöntemler ile çözülemez ise aşil tendinitine sebep olan kemik çıkıntısı açık veya kapalı Aşil Tendiniti ameliyat teknikleri ile çıkarılır. Bu ameliyatlar ile ayrıntılı bilgi almak için bu sayfayı ziyaret edebilirsiniz: Haglund deformitesi

İnsersiyonel olmayan aşil tendiniti nadir durumlarda ameliyat gerektirir. Aşil tendiniti bazı durumlarda inatçı da olsa çoğu vakada ameliyatsız tedavi edilebilir.

Aşil Tenditinde Yapılan Ameliyat Çeşitler:

• Gastroknemius Gevşetme Ameliyatı: Bu ameliyat ile baldır (gastroknemius) kaslarının boyu ameliyat ile uzatılır. Sıkı baldır kasları aşil tendonuna artan baskı uyguladığından, bu ameliyat sürekli germe egzersizlerine rağmen aşil tendonlarını bir türlü uzatmakta zorluk çeken hastalar için yararlıdır. Gastroknemius gevşetme ameliyatında baldırı oluşturan iki kastan biri ayak bileğinin hareketini artırmak için uzatılır. Gastroknemius gevşetilmesi hasarlı dokunun çıkarılması anlamına gelen debridman veya olmadan gerçekleştirilebilir.

• Aşil Tendon Debridmanı ve Onarım: Eğer tendonun %50’den az hasarı var ise bu ameliyat yapılır. Bu ameliyatın amacı aşil tendonunun hasarlı kısmını çıkarmaktır. Tendonun sağlıksız kısmı çıkarıldıktan sonra, kalan tendon dikişlerle onarılır. İnsersiyonel aşil tendiniti de var ise haglund kemik çıkıntısı da çıkarılır. Bu durumlarda tendonun onarımı, Aşil tendonunu bağlandığı topuk kemiğine tutmaya yardımcı olmak için metal veya eriyebilin vidaların kullanılmasını gerektirebilir. Debridman ve onarımdan sonra, çoğu hastanın 2 hafta içinde çıkarılabilir bir botla yürümesine veya alçıya geçmesine izin verilir, ancak bu süre tendondaki hasar miktarına bağlıdır.

• Tendon Transferi ve Debridman: Tendonun %50’den fazla hasarı varsa bu ameliyat uygulanır. Aşil tendonunun %50’den fazlasının sağlıklı olmadığı ve çıkarılması gereken durumlarda, tendonun kalan kısmı tek başına işlev görecek kadar güçlü değildir. Kalan tendonun kopmasını önlemek için Aşil tendonu transferi gerçekleştirilir. Ayak başparmağının bükülmesini sağlayan tendon olan FHL tendonu, hasarlı tendona güç katmak için topuk kemiğine transfer edilir. Yapılan bu işlem büyük bir işlem gibi gelse de ayak başparmağı yine de hareket edebilecek ve çoğu hasta yürüme ya da koşma biçiminde bir değişiklik fark etmeyecektir.

Aşil Tendonu Ağrısı İçin Krem

Aşil tendonu ağrısını hafifletmek ve geçirmek için çeşitli kremler kullanılabilir. İşte bu amaçla kullanılabilecek önereceğimiz bazı kremler:

• Anti-enflamatuar kremler (NSAID içerikli)

• Analjezik kremler

• Mentol içeren kremler

• Arnika kremleri

Aşil Tendon Ameliyatı Olanların Yorumları

Aşil tendon ameliyatı olanların yorumları, hem tedavi süreci hem de sonrası için önemli bilgiler sunar. Bu yorumlar, ameliyat sonrası iyileşme süreci ve beklentiler hakkında fikir verir. Hastaların yaşadıkları deneyimler, karar verme sürecinde olan bireyler için yol göstericidir.

İşte bazı Aşil Tendon Ameliyatı Olan hastalarımızın yorumları:

• Mehmet A. (45 yaşında, İstanbul):“Spor sırasında tendonum tamamen koptu ve yürüyemez hale geldim. Dr. Utku Erdem Özer’e başvurdum. Ameliyat öncesi detaylı açıklamaları ve süreci planlaması beni rahatlattı. Ameliyattan sonra birkaç hafta içinde yürümeye başladım. Şimdi spor yapabiliyorum ve hiçbir ağrım yok. Kesinlikle tavsiye ederim.”

• Ayşe K. (37 yaşında, Ankara):“Aşil tendonumdaki ciddi yırtık nedeniyle ameliyat olmam gerekiyordu. Utku Bey’in profesyonelliği sayesinde tüm süreci rahatça atlattım. Ameliyat sonrası düzenli fizik tedaviyle hızlı bir şekilde iyileştim. Artık koşu yapabiliyorum ve kendimi eskisinden daha güçlü hissediyorum.”

• Oğuzhan A. (50 yaşında, İzmir):“Bağışıklık sorunlarım yüzünden iyileşme sürecinden korkuyordum. Ancak Dr. Utku Erdem Özer’in önerdiği yöntemlerle ameliyat sonrası çok az komplikasyon yaşadım. Rehabilitasyon sürecim mükemmel geçti ve şu an ağrısız bir şekilde yürüyebiliyorum.”

Makalemizi okuduğunuz için teşekkürler. Dilerseniz utkuerdemozer.com bağlantısından ana sayfaya genel bir göz atabilirsiniz.