Skafoid Kırıkları

Skafoid Kırığı Nedir?


Skafoid kemik, el bileğini oluşturan sekiz küçük kemikten biridir. Biri ön kola (proksimal sıra) ve diğeri ele daha yakın (distal sıra) olmak üzere iki sıra kemik vardır. Skafoid kemik, iki sırayı birbirine bağlaması bakımından benzersizdir. Bu, onu en sık kırılan karpal kemik olduğu için ekstra bir yaralanma riski altına sokar.


Skafoid Kırıkları Nasıl Oluşur?


Skafoid kırıkları en çok açık elin üzerine düşme sonucu kaynaklanır. Genellikle ilk başta ağrı yapar ancak ağrı günler veya haftalar içinde hızla ortadan kaybolur. Morarma nadiren görülür. Genellikle görünür bir şekil bozukluğu yoktur ve yalnızca çok az şişme vardır. Şekil bozukluğu olmadığı için, bu yaralanmaya sahip birçok kişi yanlışlıkla bileğini burkulduğunu varsayar ve bu da kırık tanısının konmasında gecikmeye neden olur. Bu kemiği kıran kişiler olaydan aylar veya yıllar sonra bile farkına varmayabilir.


Skafoid Kırıkların Teşhisi


Skafoid kırıkları en çok el bileği röntgeni ile teşhis edilir. Ancak kırık yer değiştirmediğinde erken (ilk hafta) çekilen röntgenlerde görünmeyebilir. Yer değiştirmemiş bir skafoid kırığı bu nedenle yanlış bir şekilde "burkulma" olarak teşhis edilebilir. Bu nedenle, doğrudan skafoid kemiğin üzerinde (el bileğinin başparmağındaki oyukta veya enfiye kutusu) belirgin bir hassasiyeti olan bir hastada skafoid kırığı olduğundan şüphelenilmeli ve atellenmelidir. Birkaç hafta sonra çekilen bir röntgen, kırığı daha net bir şekilde ortaya çıkarabilir. Şüpheli durumlarda, akut skafoid kırığını teşhis etmeye yardımcı olmak için MRI taraması, CT taraması veya kemik taraması kullanılabilir. CT taraması ve/veya MRI, kırık yer değiştirmesini ve konfigürasyonunu değerlendirmek için de kullanılır. Kesin tanı konana kadar, hasta olası bir kırığın hareketini önlemek için atel takılı kalmalıdır.


Skafoid Kırıkların Tedavisi


Kırık yer değiştirmemişse, genellikle ön kol, el ve başparmağı kaplayan ve bazensabitlemenin ilk aşamasında dirseği içeren bir alçı ile tedavi edilebilir. Bir alçıda iyileşme süresi 6-10 hafta arasında ve hatta daha uzun olabilir. Bunun nedeni, kemiğe giden kan akışının değişken olması ve kırık nedeniyle kan akımının bozularak kemik iyileşmesini bozabilmesidir. Kemiğin bir kısmı, özellikle ön kola en yakın kısım olan kemiğin proksimal üçte birlik kısmında kan akışının kesilmesi nedeniyle kırıldıktan sonra bu parçada ölüm olabilir. Kırık bu bölgedeyse veya yer değiştirmişse, ameliyatın önerilmesi gerekir. Ameliyatla, kemiğin iyileşmesine yardımcı olmak nedeniyle bazen bir kemik grefti ile kırığı stabilize etmek için bir vida veya teller yerleştirilir. Uzun süreli alçıdan kaçınmak için yer değiştirmemiş vakalarda vida yerleştirmek için cerrahi de önerilebilir.


Skafoid Kırıkların Komplikasyonları


Kaynamama: Bir skafoid kırığı fark edilmeden hasta normal hayatına devam ederse, genellikle iyileşmez. Bazen tedaviyle bile yetersiz kan kaynağı nedeniyle iyileşmeyebilir. Zamanla, kemik parçalarının anormal hareketi ve çökmesi, bilek içinde yanlış hizalamaya ve ardından eklem kireçlenmesine neden olabilir. Eklem kireçlenmesi gelişmeden önce yakalanırsa, skafoidin iyileşmesini sağlamak için cerrahi tedavi seçilir.


Avasküler Nekroz: Skafoidin bir kısmı kan kaynağının yetersizliği nedeniyle ölebilir, bu da kemiğin çökmesine ve daha sonra el bileği ekleminde kireçlenmeye neden olur. Ön kola en yakın olan kemiğin proksimal üçte birindeki kırıklar bu komplikasyona karşı daha savunmasızdır. Yine, eklem kireçlenmesi gelişmemişse, kırığı stabilize etmeye ve kemiğe dolaşımı yeniden sağlamaya çalışmak için cerrahi girişim denenebilir.


Travma Sonrası El Bileği Eklemi Kireçlenmesi: Eklem kireçlenmesi gelişmiş ise dejenere kemiğin çıkarılması veya bilek ekleminin kısmen veya tamamen füzyonu gibi prosedürler düşünülebilir.