Parmak Ucu Yaralanmaları

Parmak Ucu Yaralandığında Hangi Yapılar Yaralanabilir?


Yaralanmış yapılar deri, kemik, tırnak, tırnak yatağı, tendon ve parmak ucunun yastıklı alanı olan pulpayı içerebilir. Parmak uçlarımızın avuç içi tarafındaki deri, vücudumuzun diğer bölgelerinden çok daha fazla sinir ucuna sahiptir. Bu sinir uçları parmak uçlarımızda sahip olduğumuz ince hissi sağlar. Parmak Ucu Yaralanmalarında bu benzersiz yapı zarar görebilirler. Bu özelleşmiş cilt yaralandığında, -tamiri imkansız hale geldiğinde- tam olarak yenisini yapmak çoğu zaman zordur.


Parmak Ucu Yaralanması Nasıl Oluşur?


Parmak Ucu Yaralanmaları, eldeki en yaygın yaralanmalardan biridir. Aktivitelerimizin çoğunda parmak uçlarımız yaralanmalara açıktır. Kapanan bir kapı, çekiç veya parmak üzerine düşen ağır bir cisim nedeniyle ezilebilirler. Testere, zımpara, çim biçme makinesi veya kar püskürtme makinesi gibi bir bıçak veya elektrikli aletle kesilebilirler.


Parmak Ucu Yaralanmaları Nasıl Değerlendirilir?


Yaralanmanın nasıl meydana geldiğini ve herhangi bir tıbbi sorunu (diyabet, ailede damar hastalığı) bilmek, tedaviye karar vermede etken olabileceğinden önemlidir. Muayene, doku hasarının boyutunu ortaya çıkarır. Ucun hissi ve dolaşımı değerlendirilir. Parmak ucunu büken veya düzelten tendonlarda yaralanmalar olabileceğinden, ucun hareketliliği de kontrol edilir. Röntgen çekilerek kırık olup olmadığı değerlendirilir.


Parmak Ucu Yaralanmaları Nasıl Tedavi Edilirler?


Ciddi ezilme veya avülsiyon (kopma) yaralanmaları, parmak ucundaki dokunun bir kısmını veya tamamını tamamen olduğu yerden çıkarabilir. Sadece deri çıkarılırsa ve deri kayıp alanı bir santimetreden azsa, bu yaralanmaları genellikle basit pansuman değişiklikleriyle tedavi etmek mümkündür.


Ucunda bir miktar kemik açığa çıkacak şekilde yaralanma olursa kemik kısaltılıp pansumanlarla tedavi edilebilir. Daha büyük cilt kayıpları için grefti önerilir. Elin küçük parmağı tarafından daha küçük greftler elde edilirken, ön koldan veya kasıktan daha büyük greftler alınabilir. Tırnak yatağı yaralanırsa mutlaka onarılmalıdır.


Yaralanma sonucu deriden daha fazlası kaybedildiğinde ve kemik açığa çıktığında, yaralanmanın dolgu için üzerinde biraz yumuşak doku bulunan bir deri kanadı (flep) ile kapatılması gerekebilir. Parmağın ucundaki küçük yaralar, yaralı parmaktan alınan bir fleple kapatılabilir. Parmak ucu dokusunun önemli ölçüde kaybıyla sonuçlananlar gibi daha büyük yaralar, bitişik bir parmaktan başka bir kaynaktan kaldırılan bir flebi (kanat şeklinde canlı doku parçası) gerektirir. Kanat, parmak yarasına dikilirken kanlanabilmesi için kanadın kaldırıldığı yerine bağlı kalır. Donör saha kusurunu kapatmak için bir deri grefti kullanılır. Birkaç hafta sonra, flep yeni yerine iyileşirken yaralı parmaktan yeterli kan kaynağına sahip olur ve başlangıç noktasından ayrılarak tamamen yaraya yerleştirilebilir.


Parmak ucundaki kemik kırıkları yaygındır. Kemiğin ucunun küçük kırıkları genellikle kemiğin gücünü etkilemez. Tırnak yatağı gibi yumuşak dokunun onarımı genellikle bu kemik parçalarını yeniden hizalar ve stabilize eder. Ekleme yakın olan kırıklar, kemik parçalarını uygun pozisyonda tutmak için bir atel veya geçici bir K teli ile tespit gerektirebilir. Hasar çok şiddetli, onarım imkansız ve seri pansumanlar ile düzelmesi beklenmiyorsa parmak ucunun kesilmesi gerekebilir.


Parmak Ucu Yaralanması Sonucu Hasta Neleri Deneyimler?


Parmak ucu hassasiyeti yaygındır ve aylarca sürebilir. Bazen parmak ucundaki his sınırlıdır. Konturda bir miktar bozulma olabilir ve cildin kalitesi ve dokusu normalde parmak ucunu kaplayan çok özel ciltten farklı olabilir. Bir greft veya flebin, donör bölgesinde de bir miktar şekil bozukluğu olabilir. Özellikle flep gerekliyse eklem sertliği ile karşılaşma olasılığı yüksektir. Ameliyat sonrası el rehabilitasyonu ile iyileşme sağlanır.


Keskin ve onarılabilen tırnak yatağı yaralanması varsa, muhtemelen normal bir tırnak vardır. Tırnak yatağında daha şiddetli ezilme varsa, o zaman tırnak yatağında yara izi oluşma ve ardından tırnak deformasyonu olasılığı daha yüksektir.